Η Τέχνη της «Ψευδούς Ύφεσης»: Από τα Βυζαντινά «Τακτικά» στο Σύγχρονο Παζάρι του Αιγαίου
 |
| Από τα βυζαντινά ναυτικά θέματα στη σύγχρονη αποτροπή των Belharra στο Αιγαίο. (Καλλιτεχνική απεικόνιση / AI) |
Στη μακραίωνη ιστορία της Ρωμανίας (Βυζαντίου), η επιβίωση της Αυτοκρατορίας δεν στηρίχθηκε ποτέ στην ευπιστία απέναντι στα κατευναστικά χαμόγελα των αντιπάλων της. Στα «Τακτικά» του Αυτοκράτορα Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού και στο «Στρατηγικόν» του Μαυρικίου, καταγράφεται ως θεμελιώδες αξίωμα ότι ο αντίπαλος που αποτυγχάνει να επιβάλει άμεσα τον εκβιασμό του με τη βία, καταφεύγει ταχύτατα στην τέχνη της «δόλιας αποσυμπίεσης», αναμένοντας τον αντίπαλο να χαλαρώσει τις άμυνές του.
Τα πρόσφατα γεγονότα στο τρίγωνο Κάσου, Καρπάθου και Κύπρου γύρω από το στρατηγικό καλώδιο Great Sea Interconnector (GSI) αποτελούν μια κλασική, σχεδόν ανατολικού τύπου επανάληψη αυτής της στρατηγικής μεθόδου: η απότομη κλιμάκωση με αντι-NAVTEX και μπαράζ μη επανδρωμένων σκαφών διαδέχθηκε αιφνιδίως η δήλωση του Χακάν Φιντάν ότι «όλα είναι καλά». Για όποιον όμως διαβάζει την ιστορία με στρατιωτικούς όρους, το ερώτημα παραμένει αμείλικτο: Πότε στην ιστορία ένας επίδοξος πολιορκητής χαμογέλασε χωρίς να έχει λάβει κάποιο αντάλλαγμα ή χωρίς να δοκιμάζει τα ανακλαστικά του αντιπάλου;
Η Ναυτική Αποτροπή των Βυζαντινών Θεμάτων και το Καλώδιο GSI
Κατά τη μέση βυζαντινή περίοδο, η θαλάσσια ασφάλεια του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου δεν αφέθηκε ποτέ σε διπλωματικές υποσχέσεις. Η συγκρότηση των μεγάλων Ναυτικών Θεμάτων —του Θέματος των Κιβυρραιωτών (που κάλυπτε τα παράλια της Μικράς Ασίας και τα περάσματα προς την Κύπρο), του Θέματος Αιγαίου Πελάγους και του Θέματος Σάμου— είχε έναν απαράβατο επιχειρησιακό κανόνα: την αδιάλειπτη παρουσία στόλου επιφανείας στις πύλες των θαλάσσιων οδών.
Το σύγχρονο υποθαλάσσιο καλώδιο GSI δεν είναι απλώς ένα τεχνικό έργο ηλεκτρικής ενέργειας. Για την ελληνική στρατηγική, αποτελεί τη σύγχρονη εκδοχή της θαλάσσιας αρτηρίας που ενώνει την ηπειρωτική επικράτεια με την εμπροσθοφυλακή του Ελληνισμού στην Κύπρο. Η έκδοση της αρχικής ελληνικής NAVTEX για τον απόπλου του ερευνητικού σκάφους υπήρξε πράξη νόμιμης άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων. Όταν όμως η Άγκυρα εξαπέλυσε σμήνη UAV και εξέδωσε παράνομη αντι-NAVTEX μέσω Αττάλειας, δοκίμασε αυτό ακριβώς που οι Βυζαντινοί στρατηγοί ονόμαζαν «δοκιμή σθένους» (peira): αν δηλαδή η Αθήνα θα εγκατέλειπε την προστασία του περάσματος ή αν θα επέβαλλε την ισχύ της.
Η Παγίδα του Κατευνασμού στα Στρατιωτικά Εγχειρίδια
Στο «Περί Παραδρομής Πολέμου» του Νικηφόρου Φωκά αναφέρεται ρητά ότι η χειρότερη υποχώρηση είναι εκείνη που βαφτίζεται «διπλωματική σύνεση». Εάν για την εκτόνωση της έντασης στην Κάσο και την Κάρπαθο υπήρξε οποιαδήποτε παρασκηνιακή ενημέρωση ή «άδεια» προς τις τουρκικές αρχές, τότε δεν επήλθε ειρήνη· επήλθε επικύρωση της τουρκικής απαίτησης για συνδιαχείριση.
Η δήλωση του Φιντάν περί «καλής έκβασης», συνοδευόμενη από τις δημόσιες θριαμβολογίες του Χουλουσί Ακάρ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ακολουθεί επακριβώς τη μέθοδο της σταδιακής φθοράς (attrition doctrine): κερδίζεις de facto δικαιώματα χωρίς να ρίξεις ούτε μία βολή, απλώς και μόνο εκμεταλλευόμενος την τουρκοφοβία και την υποχωρητικότητα των επιτελείων της άλλης πλευράς.
Ο Νέος Ανατολικός Άξονας: Τουρκία, Πακιστάν, Σαουδική Αραβία & Συρία
Από την εποχή των Αβασιδών και των Σελτζούκων, η Αυτοκρατορία κινδύνευε θανάσιμα όταν οι ετερόκλητες ανατολικές δυνάμεις συνέκλιναν σε έναν ενιαίο αντιπερισπασμό. Σήμερα, η υπογραφή στρατιωτικής συμφωνίας Σαουδικής Αραβίας – Συρίας, η παρουσία του τουρκικού ερευνητικού Oruç Reis στα ανοικτά του Πακιστάν και η σύσφιξη της συμμαχίας Άγκυρας – Ισλαμαμπάντ διαμορφώνουν έναν επικίνδυνο δακτύλιο επιρροής.
Αυτός ο αναδυόμενος σουνιτικός άξονας επιχειρεί να παρακάμψει τα περιφερειακά αναχώματα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου. Όταν ο αντίπαλος συγκροτεί τέτοιους συνασπισμούς, η απάντηση δεν μπορεί να είναι η αδράνεια, αλλά η προβολή σκληρής αποτρεπτικής ισχύος.
Το Σύγχρονο «Υγρόν Πυρ»: Αποτροπή και Άρνηση Πρόσβασης (A2/AD)
Όπως η Βυζαντινή Αυτοκρατορία υπερασπιζόταν τη Βασιλεύουσα και το Αρχιπέλαγος με τεχνολογική υπεροχή (το περίφημο Υγρόν Πυρ και τους δρόμωνες), έτσι και η σύγχρονη Ελλάδα διαθέτει στο οπλοστάσιό της τα μέσα που επιβάλλουν άρνηση πρόσβασης περιοχής (Anti-Access/Area Denial):
- Φρεγάτες FDI HN Belharra: Με 32 κελιά Sylver A50 και πυραύλους Aster 30, δημιουργούν απαγορευτικό θόλο αεράμυνας περιοχής σε ακτίνα άνω των 120 χιλιομέτρων, προστατεύοντας ζωτικά έργα όπως το GSI.
- Αεροπορική Υπεροχή: Τα Rafale F3R με τους πυραύλους Meteor και τα αναβαθμισμένα F-16 Viper καθιστούν αδύνατη οποιαδήποτε αεροναυτική επιβουλή χωρίς βαρύτατο κόστος.
- Υποβρύχια 214 & Πυραυλάκατοι Super Vita: Με πυραύλους Exocet MM40 Block 3c, επιβάλλουν πλήρη έλεγχο κάτω και πάνω από την επιφάνεια του Αρχιπελάγους.
Το δίδαγμα της Βυζαντινής Στρατηγικής παραμένει αναλλοίωτο ανά τους αιώνες: «Ειρήνην θέλεις; Παρασκευάζου πόλεμον». Τα χαμόγελα των αντιπάλων πρέπει να αντιμετωπίζονται με εγρήγορση και ποτέ με εφησυχασμό. Η υποχώρηση σε κυριαρχικά δικαιώματα στο όνομα μιας εφήμερης ηρεμίας δεν αποτρέπει τη σύγκρουση — απλώς τη μεταφέρει πιο κοντά στην καρδιά της πατρίδας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου