Καλώδιο GSI: Υποχώρηση ή τουρκική μπλόφα; Όλη η αλήθεια

Πηγή εικόνας: Sara Yard / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Γεώργιος Παπασημάκης

Τις τελευταίες ημέρες εξελίσσεται ένα έντονο κύμα παραπληροφόρησης, συνωμοσιολογίας και εγχώριου ηττοπαθούς μηδενισμού σχετικά με το ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος (PCI) Great Sea Interconnector (GSI). Δημοσιεύματα και δημόσιες συζητήσεις κάνουν λόγο για «υποχωρήσεις», «αλλαγές πορείας υπό τον φόβο της Άγκυρας» και «διπλωματικές ήττες».

Ποια είναι όμως η σκληρή πραγματικότητα στο πεδίο; Πώς διαμορφώνονται οι ναυτικές και γεωστρατηγικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και γιατί η υλοποίηση της διασύνδεσης αποτελεί το ισχυρότερο ράπισμα στο παράνομο τουρκολιβυκό αφήγημα;

1. Η Τεχνική Πραγματικότητα: Βυθομετρία, Όχι Πολιτική Συνθηκολόγηση

Η πόντιση ενός υποθαλάσσιου καλωδίου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υπερυψηλής τάσης (HVDC) σε βάθη που αγγίζουν ή ξεπερνούν τα 3.000 μέτρα δεν αποφασίζεται με όρους πολιτικών σκοπιμοτήτων, αλλά με σκληρούς κανόνες υποθαλάσσιας γεωλογίας και μηχανικής:

• Μορφολογία Πυθμένα: Οι σεισμικές ρωγμές, οι υποθαλάσσιες τάφροι και τα απότομα τεκτονικά υψώματα υπαγορεύουν την ακριβή διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσει το ειδικό καλωδιακό πλοίο.

• Ασφάλεια του Έργου: Τυχόν μικρο-παρακάμψεις ή μικρο-διορθώσεις πορείας κατά τις εργασίες βυθομετρικής έρευνας (survey) αποσκοπούν αποκλειστικά στην αποφυγή επισφαλών γεωλογικών σχηματισμών, διασφαλίζοντας ότι η επένδυση δισεκατομμυρίων ευρώ δεν θα υποστεί ρήξη.

• Το «Ψευδοπάρκο» και οι Χάρτες: Οι γραμμές του Great Sea Interconnector και οι αυθαίρετες διεκδικήσεις της τουρκικής πλευράς δεν ταυτίζονται γεωγραφικά. Η προσπάθεια της Άγκυρας να εμφανίσει τεχνικές κινήσεις ως δική της «νίκη» εντάσσεται αμιγώς στη σφαίρα των επιχειρήσεων ψυχολογικού πολέμου.

2. Το Νομικό Οπλοστάσιο: Τι Προβλέπει το UNCLOS (Άρθρο 79)

Σε αντίθεση με τις κραυγές περί ανάγκης «τουρκικής άδειας», το διεθνές νομικό πλαίσιο είναι αδιαπραγμάτευτο:

• Ελευθερία Πόντισης Καλωδίων: Σύμφωνα με το Άρθρο 79 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS 1982), όλα τα κράτη διατηρούν αναφαίρετο δικαίωμα πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών στην υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).

• Καμία Άδεια: Το παράκτιο κράτος δεν έχει δικαίωμα να απαγορεύσει ή να απαιτήσει άδεια σκοπιμότητας για τέτοια έργα, παρά μόνο να λάβει εύλογη ενημέρωση για την αποφυγή συγκρούσεων με υφιστάμενες εγκαταστάσεις.

• Ευρωπαϊκή Θωράκιση: Το έργο αποτελεί στρατηγικό πυλώνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος – PCI), καθιστώντας οποιαδήποτε τουρκική παρενόχληση ευθεία αμφισβήτηση των ευρωπαϊκών ενεργειακών υποδομών.

3. Η Στρατηγική Σύγκλιση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ

Η γεωπολιτική σημασία του άξονα Αθήνας–Λευκωσίας–Τελ Αβίβ δεν οικοδομείται σε ευχολόγια, αλλά στη σύγκλιση ζωτικών συμφερόντων επιβίωσης:

• Ενεργειακή Ασφάλεια & Απομόνωση: Για την Κύπρο, το καλώδιο σημαίνει οριστικό τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης. Για το Ισραήλ, διασφαλίζει εναλλακτική ηλεκτρική τροφοδοσία και στρατηγικό βάθος προς τη Δύση.

• Αποτρεπτική Ισχύς στο Πεδίο: Η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν διασφαλίζεται με συνθηματολογία, αλλά με σύγχρονες ναυτικές μονάδες επιφανείας, προηγμένα ραντάρ ενεργητικής διάταξης (AESA), αντιαεροπορική άμυνα περιοχής και ολοκληρωμένη εικόνα τακτικού πεδίου. Η παρουσία του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και η διαλειτουργικότητα με τις ισραηλινές δυνάμεις συνιστούν την πραγματική εγγύηση νομιμότητας.

4. Η Στρατηγική Παρέμβαση: Από την Ηττοπάθεια στην Εθνική Αυτοπεποίθηση

Όπως εύστοχα επισημάνθηκε στην πρόσφατη ζωντανή ανάλυση από τον στρατηγικό αναλυτή Ηλία Σεμερτζίδη, το μεγαλύτερο εμπόδιο που αντιμετωπίζει ο Ελληνισμός δεν είναι οι εξωτερικές προκλήσεις, αλλά το σύνδρομο της αυτο-υπονόμευσης και ο διάχυτος μιζεραμπιλισμός:

«Όταν η Άγκυρα εκδίδει μια παράνομη Navtex ή διακινεί έναν ανυπόστατο χάρτη, το πραγματικό της όπλο δεν είναι τα κανόνια της, αλλά ο πανικός που επιχειρεί να σπείρει στην ελληνική κοινή γνώμη. Αν εμείς οι ίδιοι βαφτίζουμε εκ των προτέρων κάθε τεχνική κίνηση ως "ήττα" και υιοθετούμε άκριτα την τουρκική προπαγάνδα, έχουμε ηττηθεί πριν καν δοθεί η μάχη.»

Η Ελλάδα δεν είναι παρατηρητής. Με ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, διεθνείς συμμαχίες υψηλού επιπέδου και απόλυτη νομική κατοχύρωση μέσω του UNCLOS, η υλοποίηση των στρατηγικών υποδομών προχωρά βάσει σχεδίου.

Συμπέρασμα

Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ αποτελεί τετελεσμένο γεωπολιτικής ενοποίησης του ενιαίου θαλάσσιου χώρου. Οι κραυγές, τα fake news και οι προσπάθειες δημιουργίας εσωτερικού διχασμού καταρρέουν μπροστά στα τεχνικά δεδομένα και στη διεθνή νομιμότητα. Η Ανατολική Μεσόγειος αλλάζει σελίδα — και αλλάζει με όρους ισχύος, σταθερότητας και διεθνούς δικαίου.